Kolajen dokular\u0131m\u0131z\u0131 olu\u015fturan \u00f6nemli bir yap\u0131 maddesidir. \u0130\u00e7eri\u011finde kompleks protein yap\u0131s\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131r ve \u00e7ok fazla \u00e7e\u015fidi bulunur. V\u00fccudumuzun yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan proteinler i\u00e7erisinde en fazla olan proteindir. \u00d6zellikle yumu\u015fak dokular, eklemler ve k\u0131k\u0131rdaklar, cilt, kornea gibi b\u00f6lgelerde fazlaca bulunur dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve gerginli\u011fin d\u00fczenini sa\u011flar. \u00d6zetle kolajen i\u015flevleri dokular i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir hemen her dokuda ihtiya\u00e7 duyulan bir matrix proteindir.<\/p>\n\n\n\n
Proteinlerin yap\u0131ta\u015f\u0131 \u201caminoasitler\u201d ve aminoasitlerin basit\u00e7e birle\u015ferek olu\u015fturdu\u011fu \u201cpeptidler\u201ddir. Siz hangi g\u0131day\u0131 t\u00fcketirseniz t\u00fcketin ne \u00e7e\u015fit hayvansal \u00fcr\u00fcn\u00fc,bitkiyi veya proteini t\u00fcketirseniz t\u00fcketin sindirim sisteminiz bunu yap\u0131ta\u015flar\u0131na ay\u0131racakt\u0131r. \u00d6zellikle proteinler ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131zdan kana \u201cpeptid\u201d veya \u201caminoasit\u201d olarak ge\u00e7i\u015f yaparlar. Bu y\u00fczden tavuk yedi\u011finizde yada bal\u0131k yedi\u011finizde kan\u0131n\u0131zda tavuk yada bal\u0131k proteini ge\u00e7mez, ge\u00e7emez<\/strong>. Her canl\u0131 ihtiya\u00e7 duydu\u011fu proteini kendi sentezler. Yap\u0131m\u0131n\u0131 genetik yap\u0131s\u0131na uygun bir sentez yolu ile do\u011fan\u0131n bize sundu\u011fu aminoasit ve peptid yap\u0131lar\u0131n\u0131 kullanarak ger\u00e7ekle\u015ftirir. \u0130\u015fte sindirim sistemi m\u00fckemmel dizayn\u0131 ile v\u00fccudunuza ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z envai\u00e7e\u015fit organik maddeyi kan dola\u015f\u0131m\u0131na yap\u0131ta\u015f\u0131 olarak verir.<\/p>\n\n\n\n Ya\u015fla birlikte v\u00fccudumuzda kolajen sentezi azalmaktad\u0131r. Kolajen sentezini azaltan ba\u015fka fakt\u00f6rlerde vard\u0131r; yorgunluk, stres, uykusuzluk, alkol t\u00fcketimi, d\u00fczensiz beslenme say\u0131labilir. \u0130\u015fte bu anlamda kolajen tamamlay\u0131c\u0131 maddelerin kullan\u0131m\u0131 g\u00fcndeme gelmektedir. \u00c7o\u011fu insan bunlar\u0131 kullanarak bu takviyelerden hastal\u0131klar\u0131 ve eksiklikleri i\u00e7in medet ummaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n Peki bunlar ger\u00e7ekten faydal\u0131 m\u0131d\u0131rlar? \u0130\u015fte bu soru \u015fu an bilimsel literat\u00fcrde s\u0131k\u00e7a irdelenmektedir. Takviyelerin \u00e7o\u011fu kolajen diye sat\u0131lsada asl\u0131nda i\u00e7erikleri hidrolize edilmi\u015f kolajen proteinlerin \u201caminoasit\u201d ve \u201cdipeptid\u201d formlar\u0131d\u0131r. Zaten mant\u0131kende bu \u015fekilde olmak zorundad\u0131r zira farkl\u0131 protein formlar\u0131 ince ba\u011f\u0131rsaktan emilemez veya par\u00e7alanarak farkl\u0131 bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. \u0130\u015fte takviye diye sat\u0131lan bu maddeler asl\u0131nda sizin do\u011fru beslenme ile alabilece\u011finiz i\u00e7eriklerin sindirim sisteminde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u201caminoasit ve peptid\u201d yap\u0131lardan ba\u015fka bir \u015fey de\u011filler. A\u011f\u0131z yolu ile al\u0131nan bu tarz takviyelerin kemik ve k\u0131k\u0131rdak hastal\u0131klar\u0131nda fayda g\u00f6sterdi\u011fine dair baz\u0131 klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcuttur. Yine \u00f6zellikle dermatolojide cilt i\u00e7in kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n k\u0131sa s\u00fcreli(90 g\u00fcnl\u00fck) faydalar\u0131ndan bahsedildi\u011fi bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n hi\u00e7biri bilimsel olarak net veri olu\u015fturamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi i\u00e7lerinde bir s\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131tl\u0131k ve \u00e7ekinceleri i\u00e7ermektedir. Bunlardan ba\u015fl\u0131calar\u0131:<\/p>\n\n\n\n 1. \u00c7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lan gruplar\u0131n \u00e7ok heterojen olmas\u0131 ve kullan\u0131lan deneklerdeki standartlar\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n 2. Kullan\u0131lan kolajen preperatlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 t\u00fcrler ve i\u00e7erikler g\u00f6stermesi , standartlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 ve bir\u00e7o\u011funun i\u00e7eri\u011finde ekstradan kat\u0131lm\u0131\u015f mineral ve vitaminleride i\u00e7eriyor olmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n 3. Bilimsel olarak kan\u0131t olu\u015fturabilecek tatminkar ve yeterli say\u0131da ara\u015ft\u0131rman\u0131n bulunamamas\u0131,<\/p>\n\n\n\n 4. \u00d6zellikle cilt yolu ile kullan\u0131lan maddelerin faydas\u0131z oldu\u011funu , mevcut dipeptit yap\u0131lar\u0131n ciltten emilemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in a\u011f\u0131z yolu ile kullan\u0131m\u0131n daha mant\u0131kl\u0131 oldu\u011funu i\u00e7eren kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fler belirtilmi\u015ftir,<\/p>\n\n\n\n 5. Yap\u0131lan bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rman\u0131n kolajen i\u00e7erikli madde \u00fcreticilerinin deste\u011fi ile \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yapmas\u0131 ve\/veya ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n bir veya baz\u0131lar\u0131n\u0131n dolayl\u0131 yoldanda olsa bu firmalar ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131 olarak say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcm bunlardan ba\u015fka kolajen tamamlay\u0131c\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin fayda\/maliyet analizide olduk\u00e7a ilgin\u00e7tir. S\u0131n\u0131rl\u0131 faydalar\u0131n\u0131n oldu\u011fu iddia edilen bu desteklerin kullan\u0131m\u0131 olduk\u00e7a maliyetleridir ve buda ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusudur.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7 olarak t\u0131bbi olarak bu tarz desteklerin kullan\u0131m\u0131 olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 ve tamamen profesyonel sa\u011fl\u0131k uzmanlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Her ne kadar yan etkilerinin olmad\u0131\u011f\u0131 bilinsede maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonu\u00e7lar\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr ve \u00e7o\u011fu piyasa kullan\u0131m\u0131 denetimsiz ve dolay\u0131s\u0131yla yan etki profili ise bilinmemektedir.<\/p>\n\n\n\n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli beslenme, yorgunluktan ve stresten ka\u00e7\u0131nma, sigara ve alkol kullan\u0131m\u0131n\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131, d\u00fczenli spor aktivitelerinin uygulanmas\u0131 v\u00fccudunuzdaki kolajen eksikli\u011fini giderebilecek en \u00f6nemli \u00f6nemlerin ba\u015f\u0131nda gelir.<\/p>\n\n\n\n